http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/172 2026-04-22T08:52:27Z http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1599 Cəlilabad Rayonunda Qadınların Ailədə Təhsil Və Əmək Hüquqlarının Məhdudlaşdırılması Problemlərinin Həlli Yolları İsmayılzadə, Abdul; Abasov, Səid; Nəbi, Murad Cəlilabad rayonunda, xüsusilə kənd yerlərində qadınların təhsil və əmək hüquqlarının məhdudlaşdırılması uzun illərdir davam edən sosial-mədəni və iqtisadi proseslərin nəticəsi kimi formalaşmışdır. Ənənəvi patriarxal dəyərlər, “camaat nə deyər” kimi sosial nəzarət mexanizmləri, erkən nişanlanma və nikah praktikası, qadınlar üçün iş imkanlarının məhdud olması və hüquqi mexanizmlərin zəif icrası qızların hətta orta məktəb zamanı təhsildən yayınmasına və qadınların əmək bazarından kənarda qalmasına gətirib çıxarır. Bu vəziyyət qadınların iqtisadi və sosial müstəqilliyini zəiflədir, regionun insan kapitalını zəiflədir, ailə rifahı və sosial-iqtisadi inkişaf üçün əlavə maneələr yaradır. Araşdırmanın məqsədi Cəlilabad rayonunda qadınların təhsil və əmək hüquqlarının ailə və icma səviyyəsində necə məhdudlaşdırıldığını hərtərəfli öyrənmək, bu məhdudiyyətlərin sosial-iqtisadi nəticələrini qiymətləndirmək və beynəlxalq və yerli təcrübəyə əsaslanan siyasət alternativləri formalaşdırmaqdır. Bu məqsədlə tədqiqat qarışıq metodologiya əsasında aparılacaq: Dövlət Statistika Komitəsinin rəsmi məlumatlarının təhlili, beynəlxalq hesabatların (UNICEF, UNDP, Girls Not Brides və s.) müqayisəli araşdırılması, Cəlilabad rayonundan olan ekspert ilə müsahibə və 78 qadın arasında keçirilən sorğu. Sorğunun nəticələri SPSS proqramında deskriptiv statistik metodlarla emal ediləcək, keyfiyyət məlumatları isə tematik yanaşma ilə təhlil ediləcək. Tədqiqatın nəticələrinin Cəlilabad və ümumilikdə cənub bölgəsində gender bərabərliyi siyasətinin formalaşdırılmasına, qızların təhsildən yayınmasının və erkən nikahların azaldılması üçün hədəfli müdaxilə proqramlarının hazırlanmasına, qadınların əmək bazarına çıxışını yaxşılaşdıran iqtisadi və sosial alətlərin müəyyənləşdirilməsinə töhfə verməsi gözlənilir. Qadınların təhsil və əmək hüquqlarının genişləndirilməsi sayəsində həm ailələrin rifah səviyyəsinin yüksəlməsi, həm də regionun sosial-iqtisadi inkişafında daha balanslı və dayanıqlı modelin formalaşması perspektivi güclənəcək. Good! http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1598 Azərbaycanda Ali Təhsil Və Bacarıqların Əmək Bazarı İlə Uyğunlaşdırılması Siyasətinin Təhlili Tağıyev, Babək; Abbasov, Tural; Ramazanova, Yeganə Azərbaycanın ali təhsil sistemi ilə əmək bazarı arasında davam edən uyğunsuzluqlar məzunların bacarıqları ilə işəgötürənlərin gözləntiləri arasında əhəmiyyətli boşluq yaratmaqda və ölkənin insan kapitalının rəqabətqabiliyyətinə mənfi təsir göstərməkdədir. Qısa təhlil göstərir ki, bu uyğunsuzluq həm təhsil proqramlarının məzmun səviyyəsində, həm də struktur və idarəetmə səviyyəsində sistemli problemlərlə bağlıdır. Araşdırmanın məqsədi ali təhsil və əmək bazarı arasında yaranan uyğunsuzluqların səbəblərini müəyyənləşdirmək və beynəlxalq təcrübə əsasında milli kontekstə uyğun siyasət alternativləri təklif etməkdir. Problemin əsas səbəbləri kimi kurrikulumların əmək bazarı tələblərinə tam uyğunlaşdırılmaması, qəbul planlamasında analitik əsaslı yanaşmanın zəifliyi və rəqəmsal bacarıqlar üzrə tədris boşluqları müəyyən edilmişdir. Bu kontekstdə üç siyasət variantı irəli sürülmüşdür: təhsil proqramlarının real sektorun tələblərinə uyğun yenilənməsi, qəbul planlamasının və məzun məşğulluğunun monitorinqinin institusional gücləndirilməsi, həmçinin rəqəmsal və texnoloji bacarıqların bütün ixtisaslarda baza kompetensiya kimi tədrisə inteqrasiyası. Araşdırma qarışıq metodologiyaya əsaslanmış, yeni elmi mənbələr, masaüstü araşdırmalar, əvvəlki keyfiyyət və kəmiyyət tədqiqatları, eləcə də müsahibələrdən əldə olunan datalar sistemli şəkildə təhlil edilmişdir. Aparılan təhlillər göstərir ki, ali təhsil və əmək bazarı arasındakı uyğunsuzluqların aradan qaldırılması üçün ən təsirli yanaşma bu üç siyasət seçiminin paralel və mərhələli tətbiqidir. Nəticə olaraq, kurrikulum islahatları, məlumat əsaslı qəbul planlaması və rəqəmsal bacarıqların gücləndirilməsi ali təhsilin əmək bazarına çevik uyğunlaşmasını təmin edir və insan kapitalının rəqabət qabiliyyətini artırır. http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1592 Abşeron Yarımadasında Su Çatışmazlığının Səbəbləri və Həlli Yolları Ələkbərova, Fəridə; Kazımov, Kamran; Hüseynova, Gülanrə Abşeron yarımadasında su çatışmazlığı uzun illərdir ekoloji, sosial və iqtisadi təzyiqlər yaradan mühüm problemdir və bu tədqiqat həmin problemin əsas səbəblərini, mövcud vəziyyəti və mümkün həll yollarını sistemli şəkildə təhlil edir. Problemin analizi göstərir ki, yarımadanın təbii su ehtiyatlarının məhdudluğu ilə yanaşı, idarəetmə boşluqları və qeyri səmərəli su istifadəsi mövcud durumu daha da kəskinləşdirir. Tədqiqatın məqsədi Abşeron yarımadasında su çatışmazlığını doğuran amilləri müəyyənləşdirmək və bu problemin aradan qaldırılması üçün ən optimal siyasət variantlarını qiymətləndirməkdir. Araşdırma nəticələri göstərir ki, ölkədə o cümlədən Abşeron yarımadasında su çatışmazlığının əsas səbəbləri üç istiqamətdə cəmlənir. Bunlar, ölkədə təbii su ehtiyatlarının son dərəcə az olması, əhali və sənaye üzrə sürətlə artan tələbatın fonunda sudan qeyri səmərəli istifadə praktikasının davam etməsi və su təsərrüfatında koordinasiya, o cümlədən qurumlararası rolların bölüşdürülməsi, habelə monitorinq və investisiya baxımından idarəçilikdə boşluqları. Tədqiqat çərçivəsində üç əsas siyasət variantı alternativ su mənbələrinin inkişafı, su infrastrukturunun modernləşdirilməsi itkilərin azaldılması və idarəetmənin institusional gücləndirilməsi ümumi şəkildə qiymətləndirilmiş, onların tətbiq imkanları və məhdudiyyətləri müqayisə edilmişdir. Metodologiya kimi ekspert müsahibələri, ictimai sorğular, analitik icmal, beynəlxalq təcrübənin təhlili və qiymətləndirmə meyarlarına əsaslanan müqayisəli yanaşma istifadə olunmuşdur. Aparılan təhlil göstərir ki, su itkilərinin azaldılması və suya davranış qaydalarının dəyişdirilməsi üzrə tədbirlər qısa müddətdə daha real nəticə yaradır, idarəçiliyin təkmilləşdirilməsi isə uzunmüddətli dayanıqlığı təmin edir. Əhalinin maarifləndirilməsi, kənd təsərrüfatında suya qənaət texnologiyalarının tətbiqi və infrastrukturun modernləşdirilməsi əsas tövsiyələr kimi müəyyən edilir və Abşeron yarımadasında su təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün vacib istiqamətlər hesab olunur. http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1587 Capitalism at War: Case Study of Corporate Self-Sanctions in Russia in 2022-2025 Malik-Aslanov, Murad This thesis examines how multinational corporations (MNCs), acting primarily on their own initiative, can condition state sovereignty through coordinated withdrawal. Using a qualitative single-case study of Russia from February 2022 to mid-2025, it traces how audience pressure, reputational concerns, and control over capabilities turned corporate decisions into political constraints. The analysis draws on triangulated secondary sources, including the Kyiv School of Economics “Leave Russia” database, Yale CELI firm-level timelines, company filings synthesized by major newswires, and Russian official documentation. Process tracing focuses on four steps: audience activation, corporate exit, capability denial, and host-state countermeasures. The evidence indicates that many early departures happened without legal compulsion and were concentrated in activities that depend on proprietary standards and after‑sales support that are hard to replace. Underperformance after ownership transfers, together with a smaller tax base from foreign firms, points to effects that are likely to persist. Politically, the Russian state relied on discretionary instruments, including approval regimes, mandatory discounts and exit contributions, and temporary administration or seizure, which preserved shortterm control deepening dependence on a narrower set of non-Western partners. Interpreted through constructivism, complex interdependence, and private authority, the case demonstrates how norms violations and private choices narrow a state’s feasible policy set without altering juridical status. The analysis is limited by its reliance on secondary sources and by status categories that cannot capture every nuance of firm behavior. The study contributes a mechanism-focused account of corporate self-sanction as emergent governance and identifies conditions under which similar dynamics are likely to recur. http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1532 Effective Integration of Young People into the Labor Market in Azerbaijan- Challenges in Transition from School to Work among Young People Aged Between 18-29 Rustamova, Hilal; Hajiyev, Khayal; Hasanli, Ulkar The purpose of this capstone project was to analyze and identify the main challenges in transition from school to work among young people aged between 18-29 in Azerbaijan. The study found out that geographical disparities between the capital city and other parts of the country, existence of non-meritocratic factors, lack of data center, lack of experience, skills mismatch, unequal access to career guidance are primary causes of youth unemployment. To solve the problem, certain policies were initiated to improve entrepreneurship, to decrease geographical disparities, to promote meritocratic factors in job admissions, to develop higher education and VEC education system, and to create data center. http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1531 Addressing the Challenges Encountered by AIDA in Attaining its Aid Activities in Africa as a Foreign Donor Ibrahimli, Ilaha; Mammadov, Elnur; Mukhtarova, Malahat Humanitarian aid is an essential tool for any country to build its reputation in the global arena and to establish political relationships with other countries in order to strengthen and increase their cooperation and support. As a newly established aid organization, the Azerbaijan International Development Agency (AIDA) tries to use its resources to keep pace with the developed countries. This capstone project discusses the challenges faced by Azerbaijan in the representation of AIDA in its humanitarian aid activity in the African region. In order to offer a three-sided approach, the data is driven by the interview sessions with three represented parties: AIDA as a donor, politician from the Mauritius as a recipient country and the expert of Organization for Islamic Cooperation (OIC) as an intermediary organization. It is identified that some drawbacks are lack of efficient logistics management, non-participation of AIDA members in the determination of recipient countries’ demand, deficiency of capacity of AIDA for humanitarian aid, insufficiency of management of aid tracking and non-assessment of corruption risks accurately, and absence of a long-term strategy. Additionally, the study provides some policy options according to the problems mentioned and evaluates various policy alternatives based on the following criteria: effectiveness, efficiency, equity, feasibility, and flexibility. The policy options that the study offers to AIDA in this project should be considered as effective ways to reach their aid goals. Finally, this paper evaluates findings from the examination of AIDA's humanitarian aid operation and makes recommendations based on the evaluation of available policy options. http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1526 The Role of International Law in the Protection of Cultural Heritage in Armed Conflicts: The Case Study of Karabakh Bagirova, Esmina; Mammadov, Tural; Davudlu, Ibrahim The 1954 Hague Convention and other UNESCO Conventions form the international legal framework for the protection of cultural heritage during armed conflicts. However, the ineffectiveness of these Conventions was revealed during the Karabakh war and subsequent 30- year Armenian occupation when Azerbaijani cultural heritage in Karabakh was systematically destroyed. The question that this capstone project poses is why the legal framework failed to fulfil its objective. This paper identifies three main causes that hinder the effectiveness of the international law in the protection of cultural heritage during armed conflict such as legal gaps in 1954 Hague and Convention and UNESCO Conventions, legal gaps in safeguarding intangible cultural heritage, and bias of the international community towards Azerbaijan and the protection of its cultural heritage. The solutions proposed for each problem are taking legal actions to fill in the gaps on protection of cultural heritage in armed conflicts existing in Hague and UNESCO Conventions, conducting in-depth research on the IDPs of Karabakh for identification and protection of a unique intangible cultural heritage of Karabakh, and a submission of a complaint against Armenia to the International Court of Justice (ICJ) with regards to protection of Azerbaijani cultural heritage in Karabakh. Each of these solutions were evaluated using five criteria of effectiveness, efficiency, equity, feasibility and flexibility. This research heavily relies on primary data collected from the interviews with experts and secondary data obtained from books, journal articles, and websites of international and governmental agencies. This study comes to the conclusion that the government of Azerbaijan, primarily the Ministry of Culture with the support of other relevant Ministries and agencies, should work on the proposals for the improvement of the legal framework for the protection of cultural heritage during armed conflicts and present them to the international community. http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1524 Managing Emissions for Climate Sustainability in Azerbaijan: Identifying Challenges and Proposing Solutions Hasanova, Leyla; Fatdai, Saba; Muradova, Javahir The topic of this capstone paper is to investigate the problems experienced by Azerbaijan in the sustainable management of emissions and implementation of policies towards climate sustainability. Therefore, these issues are going to be explored, followed by some policy recommendations. Environmental protection represents Azerbaijan's plan to encourage a green economy via initiatives, such as building green energy zones and increasing renewables capacity to 30% by 2030. However, the country faces several challenges that impede the greening process. The paper identifies three key problem areas: 1) lack of institutional and technical capacity for emissions management systems, 2) obstacles arising from oil/gas-based economy transformation to green growth, and 3) an insufficient legal framework in terms of both complying with international climate commitments (e. g. The Paris Agreement) and ensuring sustainable development. To tackle these problems, the paper proposes three policy alternatives: blending environmental education across public school programs, creating a favorable environment for renewable energy development and compensations, and establishing a national lowemissions strategy. Addressed alongside this issue would be capacity building to equip individuals with the technical skills and institutions with the required knowledge for efficient emissions management. Investor funds would be more responsive towards renewable by virtue of such financial incentives, where the transition from fossil fuels would rapidly take place. The creation of a national low emissions strategy, which international best practices can guide, can assure that clear and specific emission reduction targets are drawn and agreed upon based on global commitments. These policies would be quite helpful for Azerbaijan in terms of overcoming the problems mentioned above and enabling the country to realize the ways to achieve sustainable growth. Funding an educational program encompassing climate literacy, renewable incentives, energy, and a policy that stresses the necessity of low emissions nationwide will not only cut down emissions but also help diversify the economy and enable resilience and sustainable development goals. http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1520 Barriers to Sustainable Development and Social Inclusion in Azerbaijan’s rural Communities Gulamova, Laman; Lokouako, Ignace; Abdullazada, Sabina The socio-economic development and social integration agenda have been Azerbaijan's significant priorities since its independence. Nevertheless, despite considerable efforts, a substantial divide persists between urban and rural populations (Asian Development Bank, 2022). These unequal living conditions including disparities in infrastructure, access to services, and economic opportunities weaken the effectiveness of national inclusion policies and hinder the overall progress of sustainable development in the country. Thus, this study aims to investigate the low level of sustainable development and social inclusion in Azerbaijani rural areas due to problems and issues related to financial infrastructure, economic orientation towards agriculture, and socio-cultural challenges, including gender ones. The importance of this work is in its effort to propose pragmatic and specific recommendations that will allow for increasing the country’s rural areas’ sustainable development and improve their social integration. Solving these challenges is necessary for the states’ effective development and making economic opportunities available to people from different regions and social layers. Furthermore, understanding such barriers and ways of dealing with them can help provide the Third World countries experiencing similar challenges with possible solutions. Azerbaijan has undergone constant economic progress since the beginning of the 1990s, which is attributed to the country's ever-growing oil and gas industry. The landmark “Deal of the Century,” signed in 1994, attracted significant foreign investment and accelerated economic development. Nevertheless, oil revenues have shaped the country’s economic dependency and affected the socio-economic development of regions, concentrating its benefits on Baku city and neglecting the rural areas (Guliyev, 2019). This has led to an increased gap between the affluent urban areas and the poor rural regions, where most rely on farming to earn income. This means that the agricultural sector provides employment to nearly 36% of the employed persons and contributes less than 6-7% of the GDP, so there is a need for the country to diversify its economic base to reduce overreliance on agriculture and extractive industries (UNECE, 2023). There are improper farming methods, no application of technology in the case of farming, and limited capital available for agriculture in the countryside. At the same time, over-dependence on oil revenues implies that other critical sectors for agriculture and rural development, like technology and services, have not been advanced (Guliyev, 2019). For this reason, this paper aims to establish how the strategic management of oil revenues can enhance the diversification of the rural economy, foster innovation, and support the development of accessible education and vocational training opportunities for young people in rural areas. Access to formal financial services remains one of the significant structural barriers to sustainable development in rural Azerbaijan. According to the Country of Origin Information Report (Ministry of Foreign Affairs of the Netherlands, 2024), rural populations still lack access to essential financial infrastructure such as banks and credit cooperatives despite macroeconomic recovery. Many rural municipalities remain unbanked, and financial transactions in these regions are still heavily cash-based. Similarly, the Asian Development Bank (2022) highlights that while Azerbaijan has made strides in financial sector development, access to finance for rural communities, women, and small businesses remains limited due to underdeveloped digital payment systems and a lack of localised financial products. The 2022 and 2021 Annual Reports of the Financial Sector Development Partnership Fund reveal that only 11% of all ADB-funded finance sector projects in Central and West Asia focused on inclusive finance, with specific support for women’s financial inclusion concentrated in urban centres (Asian Development Bank, 2021, 2022). http://dspace.ada.edu.az:80/xmlui/handle/20.500.12181/1519 Developing Human Capital for Food Safety: Global Best Practices and Policy Lessons for Azerbaijan Garashli, Susan; Khidirzada, Nazrin; Gasimova, Seljan This paper explores the shortage of skilled food safety professionals in Azerbaijan and assesses available policy alternatives to close the human capital gap prevalent in this sector. To do so, the study relies on qualitative research methods, including in-depth interviews with representatives from the Azerbaijan Food Safety Agency (AFSA) and the Azerbaijan Food Safety Institute (AFSI), and defines key challenges to the problem at hand in terms of 3 problems leading up to a larger problem of shortage: lack of relevant educational programs, lack of progress in learning new practical skills, and the lack of institutional human resource development conducive to career growth and employee retention. Three policy options were evaluated using five criteria: effectiveness, efficiency, equity, feasibility, and flexibility. The analysis concluded that the most sustainable and impactful solution lies in establishing specialized undergraduate and graduate programs in Azerbaijani universities that meet international standards. This solution addresses the shortage while also offering a high return on investment, enhancing institutional capacity, and reducing the reliance on external support. The paper also provides actionable recommendations such as initiating more partnerships to design practical curricula, focusing on teaching global trends and standards, and providing extra funding for modernization of the study environment and facilities in support of the implementation of this policy.